Μια μικρή μορφή αντίστασης στην «κρίση»

 

Γράφει η Ελένη Χαλκιάδου-Βαξεβανίδου

Διαβάζοντας το άρθρο του Μιχάλη Σκουλιού σχετικά με τον εορτασμό του Αγίου Δημητρίου στο Αρβανιτοχώρι της Κάσου στην σχετική ανάρτηση χθες στην «Νέα Φωνή της Κάσου», κάποιες σκέψεις άρχισαν να τριγυρίζουν στο μυαλό μου και σκέφθηκα να τις μοιρασθώ  και με κάποιους άλλους. 

    Έγινε λοιπόν, «δεσποτικός» πανηγυρικός εσπερινός, με την παρουσία του Μητροπολίτου Καρπάθου-Κάσου, και μετά την ιερή ακολουθία ακολούθησε ιερά λιτανεία της εικόνας του Αγίου. Στο μεταξύ, «πίσω από την κουρτίνα», στα μαγειριά, είχαν μαζευτεί οι συγχωριανοί, κάθε ηλικίας, για να προετοιμάσουν τα εδέσματα που θα προσφέρονταν σε όλους τους προσκυνητές κατά το έθιμο. Μιλάμε βέβαια για το αξεπέραστο «κασιώτικο πιάτο», με το κόκκινο πιλάφι με κανέλα που παρασκευάζεται σε ζωμό από αμνοερίφια, κοκκινιστό κρέας, τα περίφημα κασιώτικα ντολμαδάκια και νόστιμες πατάτες τηγανητές.  Να τονίσουμε ότι το κρέας είναι προσφορά των κτηνοτρόφων του νησιού.   Και στη συνέχεια, πίνοντας κρασάκι, κι αυτό δωρεάν, άναψε γλέντι με τη συνοδεία τοπικών μουσικών συγκροτημάτων και όπως λένε οι πληροφορίες κράτησε μέχρι τα ξημερώματα.

      Αν θέλαμε, λοιπόν, σημειολογικά να αξιολογήσουμε αυτά τα συμβάντα στο μικρό μας νησί θα καταλήγαμε σε ένα τεράστιο πλούτο επιγνώσεων.  

      Ας αρχίσουμε από την «δεσποτικό» εσπερινό, την ιερή ακολουθία και την ιερά  λιτανεία της εικόνας που όπως γράφτηκε πλαισιώθηκε από πλήθος κόσμου και εορτάστηκε με λαμπρότητα. Να, λοιπόν, ένα μικρό αλλά πολύ σημαντικό κομμάτι της εκκλησιαστικής ζωής που διαφέρει παρασάγγας από τους αντίστοιχους εορτασμούς της πόλης. Γιατί διαφορετικό; Επειδή, στο μικρό νησάκι μας υπάρχει ακόμα η έννοια της ενορίας με την αρχική της υπόσταση, που οι κάτοικοι μετέχουν στο εκκλησιαστικό γεγονός διατηρώντας την έννοια της κοινότητας. Δεν πρόκειται για την απρόσωπη συνάθροιση αγνώστων μεταξύ τους ανθρώπων που δεν γνωρίζουν καν ούτε τους ιερείς και δεν μετέχουν συγκινησιακά στα δρώμενα. 

   Τι γίνεται όμως «πίσω από την κουρτίνα»; Εκεί έχουν μαζευτεί συγχωριανοί κάθε ηλικίας για να προετοιμάσουν τους μεζέδες που θα προσφερθούν στους προσκυνητές. Εδώ έχουμε αυτό που σήμερα είναι ζητούμενο ως αναγκαιότητα πέρα από κάθε αμφισβήτηση. ΄Εχουμε το ομαδικό πνεύμα, τη συλλογικότητα και την σύμπνοια. Συγχωριανοί κάθε ηλικίας σημαίνει ΟΛΟΙ. Δεν υπάρχει ο κοινωνικός ρατσισμός της τρίτης ηλικίας που τόσο ανάλγητα δείχνει το πρόσωπό του στις πόλεις. Αποδεικνύει συνοχή του κοινωνικού ιστού που σήμερα απειλείται να διαρραγεί με καταστροφικά αποτελέσματα. Αυτό που συντελείται μέσα στα μαγειρεία, με τις γυναίκες να τυλίγουν ντολμαδάκια, να καθαρίζουν πατάτες, να μαγειρεύουν, ακόμα και να κουτσομπολεύουν, είναι μία μορφή απάντησης στην τάση της σημερινής απομόνωσης και εσωστρέφειας των πόλεων.

      Και φτάνουμε στο γλέντι. Πίνοντας λίγο κρασάκι και μόλις ακουστεί το κάλεσμα της πρώτης λύρας, η ψυχή του κασιώτη έχει ξεσηκωθεί. Εκεί όλοι οι γλεντιστές έχουν γίνει μία παρέα. Η μαντινάδα εξακολουθεί και «αγγίζει» την ψυχή του Κασιώτη.  Και το γλέντι κρατάει μέχρι τα ξημερώματα. Γιατί όσο κι αν γκρινιάζουν πολλοί, ότι το κασιώτικο πανηγύρι έχει ξεφτίσει, πιστεύω ότι εξακολουθεί να αποτελεί μία αυθεντική έκφραση τοπικού εθίμου, που αλλοίμονο αν εκλείψει.  Ασφαλώς με το πέρασμα του χρόνου και τις επιρροές που δέχεται το κάθε έθιμο, είναι φυσικό να υποστεί αλλοτριώσεις, αλλά το παρήγορο είναι ότι εξακολουθεί να επιβιώνει. 

     Στο μικρό μας νησάκι, όπως και σε ολόκληρη την Ελληνική επικράτεια, τα προβλήματα είναι πολλά. Ίσως και πολύ πιο ακανθώδη από τα μεγάλα αστικά κέντρα, γιατί οι συνθήκες εκεί είναι πολύ αντίξοες.  Στα αστικά κέντρα υπάρχουν τα τεράστια προβλήματα, των αστέγων, των λαθρομεταναστών, της βίας της ανεργίας κ.λπ. Στις ακριτικές όμως περιοχές εκτός από την οικονομική δυσχέρεια και πίεση υπάρχει και η πικρία της παραμέλησης για να μην πω της εγκατάλειψης από την Πολιτεία. 

      Στα αστικά κέντρα θεωρώ ότι η ανθρώπινη αλλοτρίωση είναι πολύ πιο εύκολη. Ο άνθρωπος της πόλης είναι κατά πολύ πιο ευάλωτος στην αλλοτρίωση. Τον τελευταίο καιρό ακούμε κατά κόρον ότι το αντίδοτο στην οικονομική και όχι μόνο κρίση είναι «να προχωρήσουμε από το «εγώ» στο «εμείς». Συμφωνούμε ότι αυτή είναι η σωστή μορφή αντίστασης. Αλλά πόσο εύκολο είναι;  

      Στην Κάσο μας, διαπιστώνουμε, ότι υπάρχει ευτυχώς ακόμη αυτός ο μικρός πυρήνας αντίστασης.  Ίσως η καθημερινότητα εκεί αφήνει ακόμα περιθώρια για κάτι τέτοιο. 

   Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που οι απανταχού Κασιώτες, διανύουν χιλιόμετρα κάθε χρόνο και πραγματοποιούν «μπάρκα» μεγάλης ταλαιπωρίας, για να φτάσουν σ’ αυτή την μικρή κουκίδα στο Νότιο Αιγαίο που ονομάζεται Κάσος. 

 

♦ Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του site διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

About mkskoulios

Editor, researcher, writer
This entry was posted in Διαλογισμοί-Γνώμες-Απόψεις, Πρόλογος. Bookmark the permalink.