Το Ναυτικό Μουσείο Κάσου

 

Πανοραμική εικόνα της σάλας του Ναυτικού Μουσείου Κάσου

Πανοραμική εικόνα της σάλας του Ναυτικού Μουσείου Κάσου

Γράφει ο Μιχάλης Κ. Σκουλιός

DSCF1327b ccΗ θάλασσα ήταν πάντοτε το κυρίαρχο στοιχείο της Kάσου στη διάρκεια όλων των αιώνων της ύπαρξής της. Η θάλασσα ήταν η ζωή και ο τροφοδότης της οικονομίας της.

Η ναυτική ιστορία της Κάσου ανάλογα με το διαθέσιμο σωζόμενο ιστορικό υλικό κατατάσσεται σε τέσσερις περιόδους:

● Εκείνην των αρχαίων χρόνων, όπου η μικρή Κάσος μαζί με τη Νίσυρο, την Κάρπαθο και την Κω, συμμετέχει -κατά την ομηρική αναφορά- στην εκστρατεία της Τροίας με κάποιες τριήρεις.

● Την προ-επαναστική περίοδο, από τον 18ο  αιώνα μέχρι το Ολοκαύτωμα,(1824), όπου κυριαρχούν τα ιστιοφόρα καράβια της και έχει χαρακτηριστεί ως ο «Χρυσούς Αιών της Κάσου».

H κεντρική είσοδος του Μουσείου

H κεντρική είσοδος του Μουσείου

● Την περίοδο μετά το ολοκαύτωμα (1824), όπου κυριαρχούν και πάλι τα ιστιοφόρα καράβια της μέχρι το 1880.

● Και τέλος, τη νεώτερη περίοδο, από το 1880 μέχρι σήμερα. Περίοδο κατά την οποία τα ξύλινα ιστιοφόρα καράβια αντικαθίστανται με σιδηρά πλοία που κινούνται με ατμό ή πετρέλαιο.

Από τις τρεις τελευταίες περιόδους, το σωζόμενο έντυπο, αρχειακό, εικονογραφικό υλικό και το πλήθος των αντικειμένων και ενθυμίων από ιστιοφόρα και νεώτερα πλοία ατμού και diesel παρουσιάζουν μέγιστο ιστορικό και ερευνητικό ενδιαφέρον.

Βασιζόμενοι λοιπόν στην τεράστια αυτή ναυτική ιστορία και παράδοση τόσων αιώνων και στην αγάπη και το μεράκι κάποιων συμπατριωτών ξεκίνησε η προσπάθεια συγκέντρωσης υλικού και η πραγματοποίηση ενός ονείρου, για την ίδρυση ενός ναυτικού μουσείου στο νησί της Κάσου.

Πώς ξεκίνησε η ιδέα της ίδρυσης του Ναυτικού Μουσείου στην Κάσο

Η προσπάθεια ίδρυσης Ναυτικού Μουσείου στην Κάσο ξεκίνησε παράλληλα με την ίδρυση του Συλλόγου Κασιωτών Ρόδου «Ο Χαδιώτης», το 1977.  Όλοι οι διατελέσαντες πρόεδροι από ιδρύσεως του συλλόγου μέχρι σήμερα τάχθηκαν υπέρ της ιδρύσεως ενός Ναυτικού Μουσείου στην Κάσο και της αναζήτησης αρχειακού και άλλου μουσειακού υλικού που θα προήρχετο από συμπατριώτες.

Στην παροικία της Ρόδου ήταν γνωστό ότι τέτοιο κατάλληλο υλικό διέθεταν οι αδελφοί Ηλίας και Νικόλας Ηρακλή Πιπίνου και ο Αντώνης Θ. Χατζηπέτρος, οι οποίοι μαζί με άλλους συμπατριώτες ήταν μέλη της «Ναυτικής Λαογραφικής-Μουσειακής Αστικής Εταιρείας Κάσου» – Εταιρείας μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Τότε ο σύλλογος ήλθε σε επαφή μαζί τους, και αυτοί δέχτηκαν ευχαρίστως να συμπαρασταθούν στο έργο του συλλόγου.

DSC_0310 cc.Ωστόσο, αναδείχτηκε στο σύλλογο της Ρόδου, το πρόβλημα εξεύρεσης κατάλληλου κτιρίου, το οποίο θα επέτρεπε, αφενός να μπορεί να στεγάσει την προβολή των όποιων εκθεμάτων θα προερχόταν από ιδιωτικές συλλογές, αφετέρου να παρέχει σε αυτά ασφαλή φύλαξη.

Τέτοιο κτίριο, στο Φρυ, κρίθηκε, ότι θα μπορούσε να πληροί κάποιες από τις παραπάνω προϋποθέσεις, το υπάρχων παλιό παραδοσιακό σπίτι της οικογενείας του αείμνηστου πλοηγού της διώρυγας του Σουέζ της Αιγύπτου, Γεωργίου Σακέλλη.

Ο τότε λοιπόν πρόεδρος του Συλλόγου Κασιωτών Ρόδου, Νίκος Πιπίνος,  ήλθε σε επαφή με το γιο του Γεωργίου Σακέλλη, τον Ηλία Σακέλλη, ο οποίος την εποχή εκείνη ήταν αρχιμηχανικός στη ναυτική εταιρεία Χατζηλία στην Αμβέρσα. Ο Ηλίας Σακέλλης, κάλεσε το δικηγόρο του και του ανέθεσε να πράξει τα δέοντα ώστε αντί της αρχικής ενοικιάσεως που επιθυμούσε ο σύλλογος, να προβεί στη δωρεάν του πατρογονικού ακινήτου στο Σύλλογο Κασιωτών Ρόδου «Ο Χαδιώτης» με σκοπό να χρησιμοποιηθεί αυτό ως Ναυτικό Μουσείο Κάσου.

DSC_0309 ccΓια του μη γνωρίζοντες, το δωρηθέν παλιό κτίριο της οικογενείας του αείμνηστου Γεωργίου Η. Σακέλλη, βρίσκεται στο κέντρο του Φρυ, λίγα μέτρα από  το λιμάνι και το βαρκολίμανο της Μπούκας. Πίσω από το Δημοτικό Κατάστημα και το κτίριο με τον πύργο και τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας του ΟΤΕ. Το κτίριο όμως αυτό χρειαζόταν μεγάλη επισκευή. Είναι ένα συνηθισμένο μικρό, κλασικό παραδοσιακό κασιώτικο σπίτι που περιλαμβάνει αυλή, μια μεγάλη σάλα με δύο αντικριστά μικρότερα δωμάτια σε μικρό υπερυψωμένο επίπεδο. Επίσης διαθέτει στο ίδιο επίπεδο και ένα άλλο μικρότερο δωμάτιο όπως και ένα υπόγειο αποθηκευτικό χώρο.

Πριν τέσσερα περίπου χρόνια ο πρόεδρος Κασιωτών Ρόδου «Ο Χαδιώτης» παραχώρησε το κτίριο στον πλοίαρχο Ε.Ν. και συλλέκτη, Αντώνη Χατζηπέτρο, με την προϋπόθεση αφού επωμιστεί τμήμα της δαπάνης επισκευής του κτιρίου, αντί ενοικίου, αυτός να εκθέτει τη συλλογή του για 30 χρόνια. Ένα άλλο τμήμα της δαπάνης για την επισκευή δόθηκε από Κασιώτη εφοπλιστή που ήθελε να διατηρηθεί η ανωνυμία του και από τον Σύλλογο Κασιωτών Ρόδου «Ο Χαδιώτης».

Πριν λίγες μέρες επισκέφθηκα το Ναυτικό Μουσείο της Κάσου.

DSCF1358b ccΣτα εκθέματά του, το μουσείο περιλαμβάνει αντικείμενα αποκλειστικά από τη συλλογή του Αντώνη Χατζηπέτρου, καθότι ο χώρος είναι περιορισμένος και δεν επιτρέπει να εκτεθούν και άλλες συλλογές συμπατριωτών.

Διάφορα μικροαντικείμενα καθημερινής χρήσης από τα ιστιοφόρα του τότε, αλλά και από ατμόπλοια εποχής και ντισελόπλοια. Τηλέγραφοι, εξάντες, πυξίδες, φαναριέρες, δρομόμετρα, ανεμόμετρα, ρολόγια γεφύρας, σημαίες, μοντέλα, υδατογραφίες παλιών και νέων πλοίων, εργαλεία από τους κασιώτικους ταρσανάδες και εργαλεία τοπικών μαστόρων και ναυπηγών. Επίσης στις προθήκες επιδεικνύονται σπάνια έγγραφα, ημερολόγια, βιβλία, χάρτες, ναυλοσύμφωνα, αγοροπωλησίες πλοίων, διαθήκες και θαλασσοδάνεια ναυτικών, διπλώματα Κασίων πλοιάρχων και πιστοποιητικά ναυτικής ικανότητας και συντάξεως, πολλές φωτογραφίες, μικροεξαρτήματα, μηχανές καϊκιών και πολλά άλλα.

Με λίγα λόγια, είναι ένας μικρός εκθεσιακός χώρος, όπου ο επισκέπτης μπορεί να χαρεί από κοντά συγκεντρωμένα σπάνια ναυτικά πράγματα από τη ναυτική ιστορία της Κάσου. Το μικρό Ναυτικό Μουσείο της Κάσου κατά την ταπεινή μου άποψη δεν υστερεί σε τίποτε από άλλα τέτοια παρεμφερή μουσεία στον ελλαδικό χώρο  που έτυχε να επισκεφθώ κατά το παρελθόν.

DSCF1372 ccΗ διαδικτυακή εφημερίδα νέα «Φωνή της Κάσου» συγχαίρει τον κ. Αντώνη Θ. Χατζηπέτρου, όπως και όλους τους λοιπούς αφανείς συμπατριώτες που συμπαραστάθηκαν στην προσπάθεια αυτή.

Επιθυμία του γράφοντος στο μικρό αυτό αφιέρωμα για το Ναυτικό Μουσείο Κάσου είναι: σκοπός του Μουσείου να γίνει η αναζήτηση, περισυλλογή, συγκέντρωση, συντήρηση, διαφύλαξη και έκθεση και άλλων αντικειμένων που έχουν σχέση με την επίδοση των Κασιωτών στα θαλάσσια έργα από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι σήμερα. Στους σκοπούς να περιλαμβάνεται ακόμα η μελέτη και τεκμηρίωση της ναυτικής μας κληρονομιάς και γενικά η καλλιέργεια της αγάπης των νέων για τη θάλασσα, γεγονός που θα εκπληρώνει πλήρως την παιδαγωγική αποστολή του Μουσείου.

Το Ναυτικό Μουσείο Κάσου είναι ανοιχτό καθημερινά 10:00-13:00. Είσοδος: Ελεύθερη. – Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6972163229

♦ Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του site διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

About mkskoulios

Editor, researcher, writer
This entry was posted in Ανταποκρίσεις από την Κάσο, Ιστορικά - Λαογραφικά Θέματα, Πρόλογος, Πολιτιστικές εκδηλώσεις. Bookmark the permalink.