Οι Αιγυπτιώτες σε Βηρυτό και Μονπελιέ

Το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού, φωτ. 1ων 10ετιών 20ου αι.

Το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού, φωτ. 1ων 10ετιών 20ου αι.

Γράφει ο Νίκος Νικηταρίδης

Συνηθίζουμε σωστά να λέμε πως μετά τη μεγάλη φυγή οι Αιγυπτιώτες όχι μόνο πρόκοψαν στην Ελλάδα συμβάλλοντας σημαντικά στην πρόοδο της, αλλά και σε όποια άλλη χώρα μετανάστευσαν εκ νέου, σε Ευρώπη, Αμερική, Αφρική και Αυστραλία, δημιουργώντας παράλληλα σωματεία μέσω των οποίων διατήρησαν την ιδιαίτερη αιγυπτιώτικη κουλτούρα τους σε όλες της τις εκφάνσεις.

Η ιστορική όμως πραγματικότητα μας δείχνει πως η συμβολή αυτή σε οποιονδήποτε τόπο υποδοχής δεν σχετίζεται με τον χρόνο, αφού ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα βρίσκουμε Αιγυπτιώτες – ιδιαίτερα φοιτητές – να πρωτοστατούν στις κινήσεις οργάνωσης των εκεί Ελλήνων, μέσω διαφόρων τύπου συλλογικών οργανώσεων.

Έτσι, ως πρώτο παράδειγμα αναφέρουμε πως στην πρώτη κίνηση οργάνωσης του ελληνισμού του Λιβάνου στα 1904 για ίδρυση σχολείων, μεγάλη ήταν η προσφορά των Αιγυπτιωτών φοιτητών που αποτελούσαν τότε το μεγαλύτερο μέρος των φοιτητών του Αμερικανικού Πανεπιστημίου, δίνοντας διαλέξεις, θεατρικές παραστάσεις, κτλ., υπέρ του ανωτέρω σκοπού. Είναι την ίδια εποχή που ιδρύεται κι ο πρώτος Σύλλογος Ελλήνων Φοιτητών, με το πρώτο καταστατικό του να τυπώνεται στην Αλεξάνδρεια. Μεταξύ των Αιγυπτιωτών που συνέβαλαν στην οργάνωση και πρόοδο του Ελληνισμού στη Βηρυτό ήταν και οι Γιάννης Αναστασιάδης, Κωνσταντίνος Αργύρης, Μιχάλης και Δημήτρης Μαρίνος, Κυριάκος Μαυροβουνιώτης, κ.ά. Ας σημειωθεί πως η επίσημη ίδρυση της Ελληνικής Κοινότητας Βηρυτού τοποθετείται μια δεκαετία αργότερα και συγκεκριμένα την εποχή του Α΄π.π. (1914-1918).

Δρόμος στο Montpellier, φωτ. 1ων 10ετιών του 20ου αι.

Δρόμος στο Montpellier, φωτ. 1ων 10ετιών του 20ου αι.

Προς επίρρωση των ανωτέρω, θα μεταφερθούμε στο γαλλικό Μονπελιέ του 1924, αναδημοσιεύοντας ως τεκμήριο ιστορίας άρθρο από τον αλεξανδρινό ¨Ταχυδρόμο¨ (6/3/24) με τίτλο ¨Οι Έλληνες εν Montpellier¨, που φανερώνει ανάγλυφα την αιγυπτιώτικη προσφορά σε μια ακόμη πτυχή δράσης του απόδημου ελληνισμού εν γένει :

¨Είναι γεγονός ότι και οι Αλεξανδρινοί προσεβλήθησαν από την μεταπολεμικήν νόσον της χορομανίας. Αλλά μαζί μ΄ αυτήν απέκτησαν και κάποιαν ειδικότητα εις το να διοργανώνουν εορτάς και χορεσπερίδας, η εκδήλωσις της οποίας φαίνεται εις την σύστασιν πολλών χορευτικών και ψυχαγωγικών συλλόγων εν τη πόλει μας. Και όχι μόνον εδώ, αλλά και όπου αλλού ευρεθούν και αποτελέσουν ευάριθμον σύνολον, εννοούν, να συγκεντρωθούν, να συσσωματωθούν, να συμπήξουν τον σύλλογον των.

Ούτω από το Montpellier της Γαλλίας μας αγγέλεται ότι μία δραξ Αλεξανδρινών φοιτητών Ελλήνων, έλαβον την πρωτοβουλίαν και ίδρυσαν ένα λαμπρόν σωματείον, τον ¨Σύλλογον των Ελλήνων Φοιτητών¨, όστις διοργάνωσε προ ημερών μίαν εορτήν, ήτις εσημείωσε πρωτοφανή επιτυχίαν δια την γαλλικήν αυτήν πόλιν και ιδού τι γράφει η γαλλική εφημερίς ¨Le Petit Méridional¨ του Montpellier :

¨Η χοροεσπερίς η διοργανωθείσα υπό του ¨Συλλόγου των Ελλήνων Φοιτητών¨ την παρελθούσαν Δευτέραν εσημείωσε πρωτοφανή επιτυχίαν, χάρις εις την τελείαν οργάνωσιν, ήτις εγένετο υπό του ενεργητικού προέδρου του.

Κατά την 10ην ώραν προσήλθον οι επίσημοι προσκεκλημένοι : Ο κ. Μπουζουάν Γεν. Γραμματεύς της Νομαρχίας, οι ιατροί Ομωλόντ και Μαρισάλ, οι καθηγηταί Γκωσέλ και Δελμάς, ο κ. Βαλερή, ο λοχαγός Mus αντιπροσωπεύον τον στρατηγόν Ντεντιέ Ανγλάντ, οι στρατηγοί Μαρτί και Σολιέρ, και άλλοι.

Η ορχήστρα ανέκρουσε την ¨Μασσαλιώτιδα¨ και ο κ. Μπουζουάν, συνοδευόμενος υπό του προέδρου και των προσκεκλημένων, εισήλθεν εις την αίθουσαν υποδοχής.

Ο συμπαθής πρόεδρος των Ελλήνων Φοιτητών κ. Μ. Θεοφιλίδης έλαβε τον λόγον και εις τελείαν γαλλικήν έκαμε την ακόλουθον προσφώνησιν :

¨Ουχί άνευ συγκινήσεως παρουσιάζομαι ενώπιον σας, ίνα σας ευχαριστήσω δια την προθυμίαν, μεθ΄ ης απαντήσατε εις την πρόσκλησιν μας.

Οι Έλληνες Φοιτηταί, πολύ συγκεκινημένοι εκ των ενδείξεων της συμπαθείας μεθ΄ ης η κοινωνία του Montpellier τους περιβάλλει από πολλών ετών, απεφάσισαν να δώσουν την εσπερίδαν ταύτην προς όφελος της Αντιφυματικής οργανώσεως του Montpellier, της οποίας είναι γνωστή η ανθρωπιστική δράσις.

Είμαι ιδιαιτέρως ευτυχής ότι προΐσταμαι της εορτής ταύτης, διότι τούτο είναι μία ευκαιρία δι΄ εμέ ίνα είπω πόσον αι καρδίαι μας είναι ευγνώμονες δι΄ όσα η γαλλική επιστήμη μας παρέχει, ίνα μας καταστήση χρησίμους εις την κοινωνίαν και την πατρίδα.

Η διαμονή μας εν Γαλλία μας ευρίσκει εν πλήρει φιλολογικώ αναβρασμώ. Αι κοινωνικαί και πατριωτικαί ιδέαι μας σχηματίζονται υπό την επήρειαν του περιβάλλοντος εντός του οποίου ζώμεν και υπό την βραδείαν αλλ΄ ασφαλή ενέργειαν της γαλλικής επιστήμης, ήτις γνωρίζει τόσον καλά να τίθεται εις την υπηρεσίαν της Ηθικής και του Πόνου.

Μας προσήλκυσε πάντοτε ο γαλλικός πολιτισμός. Διότι εν αυτώ πράγματι ευρίσκομεν την συνέχειαν του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.

Οι Έλληνες φοιτηταί, οποθενδήποτε και αν προέρχονται, ευρίσκουν πάντοτε εν Monpellier μίας δευτέραν πατρίδα. Οφείλομεν δε να ευχηθώμεν όπως αι παραδόσεις αύται εξακολουθήσουν και όπως οι δεσμοί της φιλίας, οίτινες μας συνδέουν μετά της Γαλλίας, συσφιγχθώσιν ίνα δυνάμεθα να λέγωμεν πάντοτε μετά του ποιητού : ¨Κάθε άνθρωπος έχει δύο πατρίδας, την ιδικήν του και την Γαλλίαν¨.

Παρατεταμένα χειροκροτήματα εκάλυψαν τον λόγον του κ. Θεοφιλίδη, ο δε κ. Μπουζουάν, απαντών, ηυχαρίστησεν αυτόν δια τα αισθήματα των Ελλήνων φοιτητών.

Καμπανίτης και γλυκίσματα προσεφέρθησαν εις τους προσκεκλημένους, οίτινες μετ΄ ολίγον, μη δυνάμενοι να αντιστούν εις τας προσκλήσεις της μουσικής, κατέκλυσαν την αίθουσαν του χορού και τα χαριτωμένα ζεύγη ήρχισαν να στροβιλίζωνται εν μεγάλη ευθυμία.

Η ζωηρότης εκράτησεν αδιάπτωτος μέχρι πρωΐας και είναι η πρώτη φορά, καθ΄ ην οι επίσημοι παρέμειναν εις εσπερίδαν επί δύο ολοκλήρους ώρας.

Άπαντες οι προσκεκλημένοι, κατενθουσιασμένοι, παρεκάλεσαν τους Έλληνας φοιτητάς, όπως δώσουν και άλλην εσπερίδα προ του τέλους της περιόδου.

Εις την επιτυχίαν της εορτής συνετέλεσαν μεγάλως οι εξ Αλεξανδρείας φοιτηταί και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου Γ. Γενίσαρλης, Ε. Ευαγγελίδης, Παπαπέτρου, Ε. Καριπάς και Α. Βασιλείου¨.

Δεν γνωρίζουμε τι απέγινε ο εν λόγω σύλλογος, για την ιστορία πάντως αναφέρουμε πως από το 1990 δραστηριοποιείται στην πόλη η ¨Association Euro-Grèce-France de Montpellier¨.

Ν. ΝΙΚΗΤΑΡΙΔΗΣ

Advertisements

About mkskoulios

Editor, researcher, writer
This entry was posted in Ιστορικά - Λαογραφικά Θέματα, Μια φωτογραφία ένα θέμα, Οι συνεργάτες μας, Πρόλογος, Ταξιδεύοντας. Bookmark the permalink.